Καρκίνος του Μαστού

Ο καρκίνος του μαστού είναι μια ασθένεια με θηλυκό πρόσωπο. Αν και προσβάλλει και τα δυο φύλλα, κυρίως αφορά γυναίκες.Ίσως επειδή ο γυναικείος μαστός αποτελεί σύμβολο μητρότητας και γυναικείας ομορφιάς. Όλες οι γυναίκες κάποια στιγμή στη ζωή μας, έχουμε νοιώσει τα αρνητικά́ συναισθήματα, που συνοδεύουν το άκουσμα αυτής της νόσου. Ο Οκτώβριος είναι μήνας αφιερωμένος στην «Πρόληψη και Ενημέρωση για τον καρκίνο του μαστού» και επ’ αφορμή αυτού είναι εξαιρετικά σκόπιμο να αντιληφθούν οι γυναίκες πόσο σπουδαίας σημασίας είναι η πρόληψη και η έγκαιρη διάγνωση για την αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού.

Είναι αλήθεια ότι ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο συχνά εμφανιζόμενος καρκίνος στις γυναίκες παγκοσμίως. Στην Ελλάδα, ο καρκίνος του μαστού αποτελεί περίπου το 36% όλων των νέων περιστατικών, ενώ κάθε χρόνο στην χώρα μας έχουμε πάνω από 4.500 νέες περιπτώσεις. ΌΜΩΣ…Αν και υπάρχει μια αύξηση στην καταγραφή νέων περιστατικών, αντίθετα η θνησιμότητα από τη νόσο μειώνεται σημαντικά. Επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει ότι, η εν λόγω ασθένεια παρά τη συχνότητά της εάν διαγνωστεί έγκαιρα, μπορεί να θεραπευτεί.
Πολύ σημαντικό για τη θεραπεία είναι το στάδιο στο οποίο επιτυγχάνεται η διάγνωση. Αν ο καρκίνος του μαστού διαγνωσθεί σε πολύ πρώιμο στάδιο δηλαδή σε μικρό μέγεθος και απόλυτα περιορισμένος στο μαστό, το ποσοστό επιβίωσης μπορεί να φτάσει στο 98,5 %. Αυτή τη στιγμή το 61% των περιστατικών που διαγνώσκονται στις ΗΠΑ είναι στο 1ο στάδιο1. Στην Ευρώπη, το 60% των περιστατικών κακοήθειας του μαστού διαγιγνώσκεται σε πρώιμο στάδιο, ενώ στην Ελλάδα το ποσοστό πρώιμης διάγνωσης είναι πολύ χαμηλότερο δυστυχώς. Με άλλα λόγια, η έγκαιρη διάγνωση είναι το σημαντικότερο όπλο που διαθέτουμε σήμερα. Όσο πιο μικρό το στάδιο, τόσο μεγαλύτερα τα ποσοστά επιβίωσης.
Σε αυτό έχει συμβάλει ουσιαστικά το γεγονός αφενός ότι ο προληπτικός έλεγχος πλέον περνά ολοένα και περισσότερο στην συνείδηση και στην καθημερινότητα των γυναικών και αφετέρου ότι σήμερα διαθέτουμε σημαντικά διαγνωστικά μέσα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν και να δώσουν μια καλή και έγκαιρη εικόνα της κατάστασης.
Στις απεικονιστικές εξετάσεις του μαστού συμπεριλαμβάνονται η μαστογραφία (υπάρχουν 4 αποδεκτά είδη: αναλογική, με ψηφοποιητή, ψηφιακή, ψηφιακή τομοσύνθεση και σε ερευνητικό επίπεδο η μαστογραφία διπλής σκιαγράφησης), οι υπέρηχοι (απλοί, τρισδιάστατοι και τετραδιάστατοι), η μαγνητική μαστογραφία (κανονική και ταχεία), και η ελαστογραφία (Ελαστογραφία τάσης ή Strain elastography και Ελαστογραφία εγκαρσίου κύματος – shearwave elastography elastography) .
H Μαστογραφία είναι η βασική εξέταση που έχει συμβάλει καθοριστικά στη μείωση της θνησιμότητας, στην αύξηση της επιβίωσης με την ανακάλυψη μικρών υποκλινικών καρκίνων του μαστού. Παρόλο που είναι η υπ’ αριθμόν 1 εξέταση (το «gold standard») σε ποσοστό επιτυχίας στην απεικόνιση του καρκίνου του μαστού (85-90%), εν τούτοις ένα σημαντικό ποσοστό καρκίνων του μαστού, της τάξεως του 10-15% μπορεί να διαφύγει της διάγνωσης, όταν ο τύπος του καρκίνου είναι ακτινοδιαπερατός και δεν απεικονίζεται στη μαστογραφία, όπως π.χ. ο λοβιακός καρκίνος.
Πρέπει να αναφερθεί ότι κάθε απεικονιστική μέθοδος δεν υπερτερεί της άλλης και ούτε την αντικαθιστά. Η μία συμπληρώνει την άλλη, καθεμία έχει τις ενδείξεις της για αυτό και πρέπει να γίνονται με μια λογική σειρά ανάλογα με την κάθε περίπτωση. Τα αποτελέσματα από αυτές τις εξετάσεις συγκεντρώνονται και αξιολογούνται από κατάλληλα εκπαιδευμένο ακτινολόγο.
Οι υπέρηχοι για παράδειγμα προσφέρουν σημαντική βοήθεια στη μαστογραφία και μερικές φορές είναι σε θέση να εντοπίσουν αυτοί μόνοι τους ένα εύρημα το οποίο δεν μπόρεσε να το εντοπίσει η μαστογραφία, εάν ο Ακτινολόγος είναι εξειδικευμένος και το μηχάνημα προηγμένης τεχνολογίας. Επιπλέον ο υπέρηχος είναι μια εξέταση ευρέως διαθέσιμη, μη επεμβατική και λιγότερο δαπανηρή μέθοδος. Ο συνδυασμός μαστογραφίας με υπερηχογράφημα αυξάνει την ευαισθησία (ανίχνευση βλάβης) από 85-90% σε 97-98%. Ή με άλλα λόγια το ποσοστό καρκίνων που »χάνεται» μειώνεται στο ~2-3%.

Εν κατακλείδι τι πρέπει να κάνει κάθε γυναίκα, σύμφωνα με τα διεθνή guidelines για την έγκαιρη διάγνωση για το γενικό πληθυσμό:

  1. Μία Μαστογραφία κάθε χρόνο από την ηλικία των 40 ετών (και ανάλογα το μαστογραφικό πρότυπο ή τα ευρήματα της μαστογραφίας συμπληρώνουμε με US2).

  2. Υπερηχογραφικό έλεγχο κάθε χρόνο από την ηλικία των 25ετών

  3. Και μία φορά τον μήνα την ψηλάφησή μας

Πολύ σημαντικό, ίσως το σημαντικότερο βήμα στην αντιμετώπιση των παθήσεων του μαστού είναι η Αυτοεξέταση – όσο πιο καλά γνωρίζει μια γυναίκα τον μαστό της τόσο πιο εύκολα και έγκαιρα μπορεί να ανακαλύψει τα σημεία μιας πάθησης.
Από τη διεθνή εμπειρία φαίνεται ότι οι γυναίκες που υποβάλλονται σε τακτική αυτοεξέταση – δηλαδή μηνιαία εξέταση και ψηλάφηση των μαστών από την ίδια τη γυναίκα – βοηθιούνται σημαντικά στην ευαισθητοποίηση τους απέναντι στα προβλήματα του μαστού και κατά συνέπεια και στον καρκίνο. Δεν είναι όμως πανάκεια και σίγουρα δεν μπορεί να ανακαλύψει μη ψηλαφητές, μικρές βλάβες.
Ο σκοπός τις ψηλάφησης δεν είναι να βρούμε το πρόβλημα. Είναι να μάθουμε πως είναι φυσιολογικά ο μαστός μας. Σημαντικό είναι να επαναλαμβάνουμε την ψηλάφησή μας μία φορά το μήνα αλλά πάντα την ίδια μέρα του κύκλου (για τις γυναίκες που βρίσκονται προ εμμηνόπαυση ή την ίδια ημέρα του μήνα για τις γυναίκες στην εμμηνόπαυση .
Στις κυρίες που παρακολουθώ λέω να ξεκινήσουμε την ψηλάφηση μετά τον έλεγχό μας, οπότε ξέρουμε ότι αυτό που ψηλαφούμε είναι φυσιολογικό. Είναι μία δυναμική διαδικασία. Θέλουμε χρόνο μέχρι να μας μάθουμε. Πολλές φορές θα νομίζουμε ότι πιάνουμε καινούργια πράγματα. Κάθε φορά που έχουμε αμφιβολία, το ελέγχει ο γιατρός μας και συνεχίζουμε. Με αυτόν τον τρόπο λοιπόν ελέγχουμε τον μαστό μας όλο τον χρόνο και όχι μία ή δύο φορές που θα πάμε στον γιατρό μας. Υπάρχουν διάφορες μέθοδοι, δεν έχει σημασία ποια χρησιμοποιούμε αλλά απλά να το επαναλαμβάνουμε κάθε μήνα.
Τελειώνοντας πρέπει να τονιστεί ότι ο αγώνας κατά του καρκίνου απαιτεί τη συνεχή ενημέρωση και επαγρύπνησή μας. Πρόκειται για έναν αγώνα ζωής που έχει ως σημαντικό σύμμαχο τα σύγχρονα διαγνωστικά μέσα.
Θα πρέπει επίσης να γίνει κατανοητό ότι ο καρκίνος του μαστού θεραπεύεται. Δεν θέλει κόπο, δεν είναι κάτι που πρέπει να φοβάται μια σύγχρονη γυναίκα. Φτάνουν μερικά λεπτά μπροστά στον καθρέφτη κάθε μήνα. Και μία μαστογραφία μια φορά το χρόνο – την ημέρα της γυναίκας ή σαν δώρο στα γενέθλιά της προς επιβεβαίωση της υγείας του μαστού της.

1The American Cancer Society – Breast Cancer Survival Rates & Statistics

2Στοιχεία Αμερικάνικης Εταιρίας για τον Καρκίνο (ACS), της Ε.Ε., της Διεθνούς Εταιρείας Μαστολογίας και της EUSOMA

Σοφία Σταγκουράκη Ιατρός/Ακτινολόγος
Υπεύθυνη τμήματων Υπερήχων της Creta InterClinic

Search

+